EVDE SAĞLIK VE PALYATİF BAKIM HİZMETLERİNİN SUNUMU VE KOORDİNASYONUNA İLİŞKİN YÖNETMELİK HAKKINDA HEP-SEN HUKUKİ BİLGİLENDİRME

Duyuru

Paylaş

Yönetmeliğin Kapsamı ve Hizmetin Niteliği

Yönetmelik, palyatif bakım bakımından Sağlık Bakanlığı, üniversiteler, belediyeler ve özel sağlık kuruluşlarına ait sağlık tesislerini; evde sağlık bakımından ise kamu kurum ve kuruluşlarında verilen hizmetleri kapsamaktadır.

Evde sağlık hizmeti, kural olarak kamu eliyle yapılandırılmış bir hizmettir. Buna karşılık palyatif bakım servisleri kamu, üniversite, belediye ve özel sağlık tesisleri bünyesinde kurulabilecektir.

Evde sağlık hastası; tanısı konmuş hastalık nedeniyle cihaza, yatağa veya eve bağımlı bulunan; yaşlılığı sebebiyle sağlık hizmetine erişimde güçlük yaşayan; yaşadığı yerde sağlık hizmeti alma talebinde bulunan ve talebi uygun görülen kişi olarak tanımlanmıştır.

Palyatif bakım hastası ise yalnızca terminal dönem hastası değildir. Yaşamı tehdit eden, kronik, ilerleyici veya tamamen tedavi edilemeyen hastalığı bulunan; fiziksel, psikolojik veya sosyal sorun yaşayan ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla bütüncül bakım desteğine ihtiyaç duyan kişiler de bu kapsamda değerlendirilebilecektir.

Bu nedenle palyatif bakım, salt “son dönem bakım” şeklinde dar yorumlanmamalıdır. Ağrı ve diğer semptomların kontrolü, psikososyal destek, manevi destek, bakım verenin desteklenmesi ve yaşam kalitesinin artırılması hizmetin zorunlu bileşenlerindendir.

Evde Sağlık Hizmetlerinde Planlama ve Birim Yapılanması

Evde sağlık hizmetlerinin il genelindeki planlanması, yürütülmesi, denetlenmesi ve koordinasyonundan il sağlık müdürlükleri sorumludur.

Her kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesinde kural olarak bir merkezi evde sağlık birimi kurulacaktır. Merkezi birim, müdürlüğün uygun göreceği kamu sağlık tesisinde konuşlandırılacak ve kendi hizmet bölgesinin tamamına hizmet sunacaktır.

Ancak aşağıdaki hallerden en az birinin bulunması halinde merkezi birime ilave olarak uydu evde sağlık birimleri kurulabilecektir:

· Mevcut hasta sayısının merkezi birimin kapasitesini aşması,

· Coğrafi büyüklük, dağınık yerleşim veya ulaşım güçlüğü nedeniyle uygun sürede hizmet verilememesi,

· Kırsal veya erişimi güç alanlarda tek bir merkezden hizmet sürekliliğinin sağlanamaması,

· Mevsimsel nüfus artışı, göç, afet riski veya olağanüstü durumlar nedeniyle ihtiyaç artması.

Bu düzenleme, özellikle geniş coğrafi alanı bulunan illerde veya kırsal ilçelerde hizmete erişim sorunu yaşanmasını önlemek amacı taşımaktadır. Müdürlükler, somut ihtiyaç ve ulaşım koşullarını gerekçelendirmek suretiyle uydu birim kurabilecektir.

Evde sağlık birimleri iki ana tipte düzenlenmiştir:

H Tipi ESH Birimi: İkinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerini kapsayan merkezi veya uydu birimlerdir.
D Tipi ESH Birimi: Ağız ve diş sağlığı merkezleri veya hastaneleri bünyesinde, ağız ve diş sağlığı hizmetleri için kurulan merkezi veya uydu birimlerdir.

Evde Sağlık Birimlerinde Tescil ve Asgari Standartlar

Evde sağlık biriminin faaliyete başlayabilmesi için yalnızca idari açılış izni yeterli değildir. Birimin, Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan asgari donanım, personel ve hizmet standartlarını sağlaması; ardından tescil edilmesi zorunludur.

Tescil süreci şu şekildedir:

· Sorumlu idarecinin teklifi üzerine müdürlükçe açılış izni verilir.

· Birimin EK-1’deki araç, malzeme, tıbbi cihaz, ilaç, fiziki şart, personel ve hizmet standartlarını sağlaması gerekir.

· Sağlık tesisi müdürlüğe başvurur.

· Müdürlük, en az biri tabip olmak üzere üç kişilik tescil komisyonu marifetiyle yerinde inceleme yapar.

· Uygun bulunan birim en geç otuz gün içinde tescil edilir.

· Tescil edilen birimin ESYS kaydı yapılır ve Bakanlığa bildirimde bulunulur.

Evde Sağlık Hizmetlerinde Fiziki Şart, Donanım ve Araç Standardı

Evde sağlık birimlerinin EK-1’de belirtilen araç, malzeme, tıbbi cihaz ve ilaçları bulundurması zorunludur. Bu ihtiyaçların karşılanmasından birimin bağlı olduğu sağlık tesisi sorumludur.

Dolayısıyla birim personelinin veya sorumlu hekimin, kurumun sağlaması gereken araç ve donanım eksikliğinden şahsen sorumlu tutulabilmesi için kusurunun ayrıca ortaya konulması gerekir. Donanımın sağlanması, öncelikle sağlık tesisinin kurumsal sorumluluğundadır.

Evde sağlık araçları bakımından dikkat edilmesi gereken asgari şartlar şunlardır:

· Araç tahsisi hasta sayısı, coğrafi dağılım, ulaşım süresi ve hizmet sürekliliğine göre planlanmalıdır.

· Araçlar merkezi ve uydu birimler bakımından bütüncül biçimde değerlendirilmelidir.

· Araç, personelin hastaya ulaşmasını; hastanın gerektiğinde evden sağlık tesisine veya sağlık tesisinden eve naklini; malzeme ve cihazların taşınmasını sağlamaya elverişli olmalıdır.

· Araçlar üzerinde Bakanlık logosu, evde sağlık hizmetini tanımlayan ibareler ve ESHİM iletişim bilgileri bulunmalıdır.

· Araçların hizmete özgü şekilde giydirilmesi gerekmektedir.

· Adres bulma ve planlamayı kolaylaştırmak üzere uydu konumlandırma ve araç takip sistemleri kullanılabilecektir.

· Bakım, onarım, sigorta ve benzeri işlemler, sağlık tesisi sorumlu idarecisi tarafından ESKOM ve müdürlük koordinasyonunda yürütülmelidir.

Araç ihtiyacının mevcut kapasiteyle karşılanamaması halinde ESKOM’un gerekçeli bildirim yapması gerekir. Müdürlük de gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Bu nedenle araç yetersizliği, ulaşım sorunu veya hizmetin gecikmesi halinde ESKOM ve müdürlük düzeyinde yazılı bildirim ve takip yapılması önem taşır.

Evde Sağlık Personeli ve Çalışma Düzeni

Evde sağlık birimleri, bir veya ihtiyaç halinde birden fazla ekipten oluşur. Personel sayısı; hizmet ihtiyacı, hasta yükü ve hizmet kapasitesi dikkate alınarak müdürlükçe planlanır.

Ekiplerin sağlık tesisinin mevcut personelinden oluşturulması esastır. Ancak hizmet ihtiyacı varsa personel sayısı artırılabilir. Sağlık personeli, gerektiğinde evde sağlık aracında sürücü olarak yetkilendirilebilir.

Bu hüküm, sağlık personelinin her durumda sürücülük yapacağı anlamına gelmez. Yetkilendirme yapılması, görevin güvenli biçimde yürütülmesi, iş sağlığı ve güvenliği şartları, hizmetin niteliği ve personelin asli mesleki görevi dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

Personel bakımından başlıca yükümlülükler şunlardır:

· Personel bilgileri ESKOM’a bildirilmelidir.

· Günlük, haftalık ve aylık görev planları ESYS’de kayıt altına alınmalıdır.

· Planlama ESH birimi sorumlu tabibi tarafından yapılmalıdır.

· ESKOM, planları ve hizmet sunumunu izlemelidir.

· Personel görev sırasında uygun standart kıyafet giymeli; ad, soyad, unvan ve mesleğini gösteren yaka kartı takmalıdır.

· Hizmet içi eğitim ve sertifikalı eğitim süreçleri Bakanlık planlaması doğrultusunda yürütülmelidir.

· Kayıt, arşiv, iletişim ve koordinasyon için tıbbi sekreter veya uygun nitelikte idari personel görevlendirilebilecektir.

ESH birimi sorumlu tabibi; ekiplerin kurulması, sevk ve idaresi, hizmetin verimli yürütülmesi ve ESKOM koordinasyonunda faaliyet gösterilmesinden sorumludur.

Tabip dışı sağlık personeli ise kendi meslek mevzuatı, aldığı eğitimler ve sorumlu hekimin belirlediği iş planı çerçevesinde çalışmakla yükümlüdür. Bu nedenle hemşire, paramedik, ebe, fizyoterapist veya diğer sağlık personeline meslek mevzuatını aşan görevler yüklenemez.

ESKOM’un Konumu ve Başvuru Süreçleri

ESKOM, evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin il düzeyindeki idari-organizasyonel koordinasyon merkezidir. ESKOM’un görevi klinik tedavi kararı vermek değildir.

ESKOM:

· Başvuruları alır ve yönlendirir,

· Hizmete erişim biçimini belirler,

· Evde sağlık, aile hekimliği, uzaktan sağlık, poliklinik, hastane veya palyatif bakım seçenekleri arasında yönlendirme yapar,

· Sevk, nakil, kabul ve taburculuk süreçlerini koordine eder,

· Personel, araç ve malzeme ihtiyaçlarını izler,

· İdari koordinasyonu sağlar,

· Hizmet geçişlerine ilişkin kayıtları takip eder.

Buna karşılık hastanın tanısı, tedavi planı, yatışı ve taburculuğuna ilişkin klinik kararlar sorumlu hekimler tarafından alınır. ESKOM’un klinik kararın yerine geçmesi hukuken mümkün değildir.

Başvurular; hasta veya kanuni temsilcisi tarafından e-Nabız, ESHİM, doğrudan başvuru veya Bakanlığın belirleyeceği iletişim kanalları üzerinden yapılabilir. Aile hekimleri, palyatif bakım koordinasyon birimleri ve sosyal destek alanında görev yapanlar da başvuru yapabilecektir.

Başvuru süreleri bakımından iki önemli standart getirilmiştir:

· Aile hekiminin ilk değerlendirmeye ilişkin başvuruyu bir iş günü içinde yanıtlaması gerekir.

· ESKOM’a iletilen tüm başvurular en geç üç gün içinde sonuçlandırılmalıdır.

· İlk ev ziyareti de bu üç günlük süre içinde gerçekleştirilmelidir.

Bu süreler, hizmetin keyfî biçimde geciktirilmesini önleyen açık idari standartlardır. Ancak acil nitelikteki durumlarda evde sağlık süreci beklenmez; 112 acil sağlık sistemi devreye girer.

Evde Sağlık Hizmetinin Sunumu ve Hasta Güvenliği

İlk ev ziyareti, sorumlu tabip eşliğinde yapılmalıdır. İlk değerlendirme sonucunda hastanın evde sağlık kapsamına girip girmediğine sorumlu tabip karar verir.

Evde sağlık hizmeti ikiye ayrılmıştır:

Sürekli ESH: Ömür boyu veya hasta hizmeti sonlandırana kadar sürebilecek, sürekli tıbbi bakım ihtiyacı bulunan hastalara yöneliktir.
Süreli ESH: Taburculuk sonrası en fazla otuz gün süreyle verilecek hizmettir. Hekim gerekli görürse bu süre ilave otuz güne kadar uzatılabilir.

Hizmete kabul edilen kişi için Evde Sağlık Hizmeti Değerlendirme Formu düzenlenmeli; günlük, haftalık veya aylık ziyaret planı oluşturulmalıdır. Bu plan kayıt altına alınmalı, arşivlenmeli ve hasta veya yakını ile paylaşılmalıdır.

Hastadan bilgilendirilmiş rıza alınması zorunludur. Rıza işlemlerinde Hasta Hakları Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Hizmet sırasında tıbbi deontoloji, meslek etiği ve hasta haklarına uygun davranılması gerekir.

Hastanın yanında mümkün olduğu ölçüde yakınının bulunması sağlanmalıdır. Bu hüküm, hem hasta güvenliği hem de yapılan işlemlerin tanıklık, bilgilendirme ve bakım eğitimi yönünden önem taşımaktadır.

Ayrıca:

· Hastaya ve yakınına hastalık, bakım, cihaz kullanımı ve üstlenebilecekleri görevler konusunda eğitim verilmelidir.

· Dil, işaret dili veya çevirmen ihtiyacı müdürlük vasıtasıyla karşılanmalıdır.

· Kimsesiz, ihmal riski altında veya sosyal destek ihtiyacı bulunan kişiler ilgili sosyal hizmet birimlerine bildirilmelidir.

· İstismar, şiddet veya adli takip gerektiren bulgu tespit edilirse tutanak tutulmalı ve ilgili mercilere bildirim yapılmalıdır.

· Tıbbi atıklar usulüne uygun bertaraf edilmelidir.

· Gerekli hallerde ekip, mülki idari amirin talimatı ile kolluk refakati talep edebilir.

Acil Durum, Nakil ve Ambulans Süreci

Evde sağlık ekibi, acil sağlık ihtiyacı tespit ettiğinde 112 Acil Sağlık Hizmetlerinden yararlanılmasını sağlamalıdır. Ambulans gelene kadar 112 Komuta Kontrol Merkezi yönlendirmelerine göre hareket edilmelidir.

Hasta, teslim tutanağı düzenlenmek suretiyle 112 ekibine teslim edilmelidir. Teslimden sonra ev ziyareti sonlandırılır.

Palyatif Bakım Hizmetlerinin Planlanması

Palyatif bakım hizmetlerinin planlanması, koordinasyonu ve denetimi il sağlık müdürlüklerinin sorumluluğundadır. Ancak yatak kapasitesi ve ülke genelindeki planlama Bakanlık tarafından belirlenmektedir.

Kamu sağlık tesislerinde palyatif bakım yatağı için getirilen üst sınırlar şöyledir:

· 50 yatağa kadar olan tesislerde toplam yatağın en fazla yüzde 50’si,

· 51-100 yataklı tesislerde en fazla yüzde 40’ı,

· 101-250 yataklı tesislerde en fazla yüzde 20’si,

· 251-400 yataklı tesislerde en fazla yüzde 10’u,

· 400 yatak ve üzerindeki tesislerde en fazla yüzde 5’i,

· Tıpta uzmanlık eğitimi verilen tesislerde en az on yatak olmak kaydıyla en fazla yüzde 5’i.

Müdürlüklerin bu oranlarda değişiklik yapabilmesi mümkündür; ancak değişiklik gerekçelendirilerek Bakanlığa bildirilmelidir.

Üniversite hastanelerinde erişkin palyatif bakım yatağı, en az on yatak olmak kaydıyla toplam yatak kapasitesinin en fazla yüzde 5’i olarak planlanır.

Özel sağlık tesislerinde palyatif bakım servisi asgari beş yataklı olmalıdır. Ayrıca toplam palyatif servis yatak sayısı, sağlık tesisindeki toplam yoğun bakım yatak sayısının yüzde 20’sini aşamaz.

Çocuk palyatif bakım servisleri bu oran sınırlamalarına tabi değildir. Ancak en az beş yataklı olarak kurulmaları ve asgari standartları sağlamaları gerekir.

Palyatif Bakım Servislerinde Asgari Standartlar

Palyatif bakım servisleri, EK-5’te yer alan hizmet, donanım, personel ve fiziki şartlara ilişkin asgari standartları sağlamak zorundadır.

Ana metinden açıkça anlaşılan zorunlu standartlar şunlardır:

· Servisin Bakanlık planlamasına ve tescil şartlarına uygun olması,

· Hizmet seviyesine göre palyatif bakım servisi veya palyatif kritik bakım servisi olarak yapılandırılması,

· Çocuk palyatif bakım servislerinin palyatif kritik bakım servisi standardında kurulması,

· Palyatif bakım ve ESH koordinasyon biriminin tüm sağlık tesisleri bünyesinde oluşturulması,

· Gerekli güvenlik önlemlerinin alınması,

· Yirmi dört saat kesintisiz bakım verecek yeterli hemşire planlamasının yapılması,

· Sertifikalı hemşire görevlendirilmesi,

· Hasta yükü, yatak sayısı ve bakım ihtiyacına uygun ekip oluşturulması,

· Kayıt, kalite, enfeksiyon kontrolü ve bakım planlarının düzenli yürütülmesi.

Yeni açılan palyatif servislerde hemşire sertifikasyonu için faaliyete geçişten itibaren beş yıllık uyum süresi tanınmıştır. Mevcut birimlerde çalışan hemşirelerin sertifikasyonunun da Yönetmeliğin yayımından itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanması gerekmektedir.

Bu süre, sertifika şartını ortadan kaldırmamakta; yalnızca uyum için geçici bir süre tanımaktadır.

Yoğun Bakım-Palyatif Bakım Geçişi

Yoğun bakımda tedavi gören ancak iyileştirici tedaviyle anlamlı klinik düzelme beklenmeyen hastalar bakımından ilgili hekim, palyatif bakım ve ESH koordinasyon biriminden konsültasyon istemelidir.

Palyatif bakım ihtiyacı bulunduğu belirlenirse hasta, aynı tesiste uygun palyatif bakım veya palyatif kritik bakım servisine devredilir. Uygun yatak yoksa ESKOM aracılığıyla başka sağlık tesisine sevk ve nakil süreci yürütülür.

Palyatif bakım servisinde yatarken ileri yaşam desteği veya yoğun bakım gereksinimi ortaya çıkan hasta bakımından yoğun bakım hekimiyle konsültasyon yapılmalıdır. Aynı tesiste uygun yoğun bakım yatağı yoksa ASOS üzerinden uygun yatak bulunarak 112 aracılığıyla nakil sağlanmalıdır.

Bu düzenleme, palyatif bakımın yoğun bakımın alternatifi değil; klinik ihtiyaca göre yoğun bakım, hastane, evde sağlık ve aile hekimliği arasında geçişi sağlayan ayrı bir bakım düzeyi olduğunu göstermektedir.

Denetim, Yasak Fiiller ve Yaptırımlar

Yönetmelik kapsamında açıkça yasaklanan fiiller şunlardır:

· Bakanlıktan faaliyet izni alınmaksızın birim veya servis kurmak ya da işletmek,

· Müdürlük izni olmaksızın evde sağlık veya palyatif bakım hizmeti sunmak,

· Faaliyet iznine esas fiziki şart, donanım standardı veya personel yapısında müdürlük izni olmadan değişiklik yapmak.

Kamu sağlık tesislerinde aykırılık tespit edilirse:

1. İlk tespitte yazılı uyarı yapılır ve eksikliğin giderilmesi için otuz gün verilir.

2. İkinci tespitte yeniden yazılı uyarı ve otuz günlük süre verilir.

3. Üçüncü tespitte kasıt, ihmal veya kusuru bulunan kişiler hakkında disiplin işlemi uygulanır.

Özel sağlık tesislerindeki palyatif bakım servisleri bakımından ise EK-10’da belirtilen idari yaptırımlar uygulanacaktır.

Bu nedenle kamu kurumlarında üçüncü tespit otomatik olarak her personele disiplin cezası verilmesi sonucunu doğurmaz. Disiplin işlemi için ilgilinin somut kasıt, ihmal veya kusurunun ortaya konulması gerekir. Kurumsal araç, personel, cihaz veya fiziki alan eksikliğinin hangi makamın görev alanında olduğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Geçiş Hükümleri ve Uyum Süreleri

Mevcut evde sağlık ve palyatif bakım birimlerinin yeniden tescil işlemleri, Yönetmeliğin yayımından itibaren en geç bir yıl içinde tamamlanmalıdır.

Dolayısıyla mevcut birimlerin en geç 23.06.2027 tarihine kadar yeni Yönetmeliğin tescil, fiziki şart, donanım, personel ve hizmet standartlarına uyumlu hale getirilmesi gerekir.

Mevcut palyatif bakım birimlerindeki hemşirelerin sertifikasyon şartı ise en geç 23.06.2031 tarihine kadar tamamlanmalıdır.

Yönetmeliğin yayımından önce başlatılmış denetimler ise eski Yönetmelik hükümlerine göre tamamlanacaktır.

Palyatif Bakım ve Palyatif Kritik Bakım Servisleri İçin Asgari Standartlar

Başlık	Palyatif Bakım Servisi	Palyatif Kritik Bakım Servisi
Hizmet tanımı	Temel destek tedavilerinin ve semptom stabilizasyonunun sağlanabildiği, kritik bakım düzeyinde olmayan hastalara yönelik hizmet sunar.	Yaşamsal risk doğurabilecek klinik durumların yakın takip edildiği; sürekli monitörizasyon, oksijen satürasyonu, ritim ve kan basıncı izlemi ile yoğun bakım dışındaki ileri destek tedavilerinin gerektiği hastalara yöneliktir.
Hasta grubu	Kanser hastaları; nörolojik ve nöromüsküler hastalar; spinal kord hasarı veya hasarına bağlı hastalıklar; Alzheimer, demans, Parkinson ve bilişsel işlev bozukluğu bulunanlar; kronik solunum yetmezliği olanlar; kırılgan yaşlılar; AIDS hastaları; yoğun bakım sonrası stabilizasyonu sağlanmış hastalar; trakeostomi/PEG hastaları; çoklu travma sonrası stabil hastalar; ileri evre kalp hastaları; morbid obez hastalar; bakım evinden gelen hastalar; terminal dönem hastaları ile sorumlu tabibin uygun gördüğü diğer hastalar.	Standart palyatif bakım hastalarına ilave olarak; ALS, SMA ve benzeri ileri nöromüsküler hastalar; organ nakline uygun olmayan son dönem hastalar; dekompanse kalp yetmezliği bulunanlar; kronik böbrek yetmezliği ve kronik karaciğer hastaları; yoğun bakım sonrası akut tedavisi bitmiş ancak tam stabilizasyon sağlanamamış kişiler; kistik fibrozis, Ebstein anomalisi, Eisenmenger sendromu, kardiyomiyopati, Krabbe, Hunter, Niemann Pick gibi konjenital hastalıklar; neonatal ve genetik hastalar.
Temel hizmetler	Oksijen tedavisi, girişimsel olmayan ağrı yönetimi, enteral beslenme desteği, bulantı-kusma yönetimi, kronik bakım, psikolojik destek, manevi destek, yas desteği, sosyal destek, yara bakımı, uygun egzersiz planlaması, torasentez/paracentez/PTK kateter uygulamaları, PEG-PEJ-ostomi-kateter bakımı, trakeostomi kanülü değişimi ve hasta-bakım veren eğitimi.	Standart hizmetlere ilave olarak; difüzör veya yüksek akışlı nazal kanül ile oksijen tedavisi, trakeostomi ve PEG/PEJ üzerinden ventilatör desteği gerektiren hastaların bakımı, girişimsel yöntemlerle uygulanacak ağrı tedavisi, daha yoğun enteral beslenme desteği, hemodinamisi stabil olup kan transfüzyonu ihtiyacı olan hastaların takibi, antibiyoterapi, periton kateteri olan kanser hastalarının bakımı ve stabilizasyonu sağlanmış diyaliz ihtiyacı bulunan hastaların takibi.
Uzman tabip standardı	Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı, İç Hastalıkları Uzmanı veya Genel Cerrahi Uzmanı bulunmalıdır.	Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı, İç Hastalıkları Uzmanı ve Genel Cerrahi Uzmanı bulunmalıdır. Çocuk palyatif bakım servisi varsa ayrıca Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı ile Çocuk Cerrahisi Uzmanı bulunmalıdır.
Sorumlu tabip	Tam zamanlı servis sorumlu tabibi görevlendirilmelidir.	Tam zamanlı servis sorumlu tabibi görevlendirilmelidir.
Hemşire / sağlık memuru	İlk 7 yatağa 1 hemşire veya sağlık memuru; sonraki her 7 yatak için ayrıca 1 hemşire veya sağlık memuru görevlendirilmelidir.	İlk 5 yatağa 1 hemşire veya sağlık memuru; sonraki her 5 yatak için ayrıca 1 hemşire veya sağlık memuru görevlendirilmelidir.
Klinik destek elemanı	Her 7 yatağa 1 palyatif bakım klinik destek elemanı bulunmalıdır.	Her 5 yatağa 1 palyatif bakım klinik destek elemanı bulunmalıdır.
Temizlik personeli	En az 1 temizlik personeli bulunmalıdır.	En az 1 temizlik personeli bulunmalıdır.
Destek ekibi	Sorumlu hemşire, psikolog, fizyoterapist, diyetisyen, manevi destek uzmanı, sosyal hizmet uzmanı, yara bakım hemşiresi varsa iş ve uğraş terapisti ve hizmetin gerektirdiği diğer meslek mensupları görevlendirilebilir.	Aynı destek ekip yapısı; kritik bakım gereksinimine göre daha yoğun ve erişilebilir biçimde planlanmalıdır.
Hasta odası	Tek kişilik hasta odası esas olup odaların en fazla %20’si çift kişilik düzenlenebilir. Engelli kullanımına uygun en az bir hasta odası bulunmalıdır.	Tek kişilik hasta odası esas olup odaların en fazla %20’si çift kişilik düzenlenebilir. Engelli kullanımına uygun en az bir hasta odası bulunmalıdır.
Poliklinik / hasta görüşme alanı	Servise kolay ulaşılabilir yerde en az bir poliklinik odası; hasta ve yakınlarıyla gizlilik içinde görüşmeye elverişli görüşme odası bulunmalıdır.	Aynı standartlar geçerlidir.
Tabip odası	Mesai saatlerinde sorumlu tabibin, mesai dışında nöbetçi tabibin kullanabileceği oda bulunmalıdır.	Aynı standartlar geçerlidir.
Hemşire istasyonu ve personel alanı	Hemşire istasyonu; ilaç ve mayi hazırlamaya, tıbbi malzemenin güvenli depolanmasına, yirmi dört saat hasta izlemine ve koridor/hasta odalarına kolay erişime elverişli olmalıdır. Mesai içi ve dışı ekip personeli için ayrıca oda bulunmalıdır.	Aynı standartlar geçerlidir; kritik bakım nedeniyle kesintisiz izleme sistemleri daha yoğun kullanılmalıdır.
Aile yaşam alanı	İçinde mutfak, meşguliyet alanı ve çamaşır odası bulunan; hasta ve yakınlarının günlük yaşamına, sosyal etkileşimine ve bakım sürecine uyumuna katkı sağlayan alan oluşturulmalıdır.	Aynı standartlar geçerlidir.
Hasta başı paneli	Elektrik, vakum ve oksijen çıkışı olan hasta başı paneli bulunmalıdır.	Elektrik, vakum ve oksijen çıkışı olan hasta başı paneli bulunmalıdır.
Manevi destek alanı	Sessiz, mahremiyeti sağlanmış ve ibadet/manevi destek ihtiyacına uygun alan ayrılmalıdır.	Aynı standartlar geçerlidir.
İlaç ve tıbbi malzeme alanı	Servise ait ilaç odası ve depo bulunmalıdır.	Aynı standartlar geçerlidir.
Temel cihaz-donanım	Her yatak için oksijen satürasyonu, kan basıncı ve nabız takibini sağlayabilen monitör; en az 1 endotrakeal laringoskop; 1 defibrilatör; resüsitasyon donanımı; ağrı pompası; beslenme pompası; oksijen tüpü; aspiratör; PEG seti bulunmalıdır.	Standart donanıma ilave olarak; en az 2 endotrakeal laringoskop, 1 transport ventilatör, en az 1 portabl monitör, yatak sayısı kadar infüzyon pompası, 1 yüksek akışlı nazal kanül cihazı, her 5 yatağa 1 mekanik ventilatör, trakeostomi ve invaziv girişim setleri, diyaliz cihazı ve çocuk palyatif servisleri için gerekli diğer cihazlar bulunmalıdır.
Enfeksiyon kontrolü	Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği doğrultusunda etkin enfeksiyon kontrol programı uygulanmalıdır.	Aynı standart geçerlidir.
Güvenlik önlemleri	Hasta, hasta yakını, aile ve çalışan mahremiyetini koruyacak güvenlik tedbirleri alınmalı; tüm odalarda kesintisiz güç kaynağı bulunmalı; kabul edilebilir kaçak akım, koruyucu uygulama ve donanım kalitesi sağlanmalı; personel elektrik tehlikeleri konusunda bilgilendirilmelidir.	Aynı standart geçerlidir; kritik cihaz bağımlılığı nedeniyle kesintisiz güç ve cihaz güvenliği daha belirleyici önemdedir.

Personel hesap örnekleri

Yatak sayısı	Palyatif Bakım Servisi hemşire/sağlık memuru	Palyatif Kritik Bakım Servisi hemşire/sağlık memuru
5 yatak	1	1
7 yatak	1	2
10 yatak	2	2
14 yatak	2	3
15 yatak	3	3
20 yatak	3	4

Not: Bu sayılar Yönetmelikte öngörülen asgari kadro oranıdır. Servisin yirmi dört saat kesintisiz çalışması, vardiya ve nöbet sistemi, izinler, yoğun bakım sonrası hasta yükü, trakeostomi-PEG-ventilatörlü hasta sayısı ve bakım bağımlılığı dikkate alınarak fiilen daha fazla personel planlanması gerekir. Asgari normun kâğıt üzerinde sağlanması tek başına yeterli değildir; personelin fiilen serviste, vardiya düzeni içinde ve hasta bakımını karşılayacak şekilde bulunması gerekir.

EVDE SAĞLIK VE PALYATİF BAKIM HİZMETLERİNİN SUNUMU VE...